21.10.2026 5:59

»Właściwy pojedynek Apollona z Marsjaszem«

To będzie mocna wystawa | »Właściwy pojedynek Apollona z Marsjaszem« Jacka Sroki | Malarstwo_Rysunek | 24 października w ms44, czyli biegłość w posługiwaniu się malarską i graficzną formą, przyprawiona niepokornością rysunku, jako »bluźniercza ilustracja rzeczywistości« zapowiadająca fascynujący dialog.

 Pokażemy najnowsze obrazy i starsze rysunki artysty, mówiącego o sobie że »ładnie maluje okropne rzeczy«, choć jego ostatnie prace to nabrzmiewająca malarska ekspresja, biologiczny natłok materii zatracający w konsekwencji, pielęgnowaną do tej pory figuratywność. Przestwór malarstwa i nowe doświadczenie dla widza, ale też twórcy.

Niezmienna anarchistyczna postawa Jacka Sroki, sprawia że jego twórcza opowieść, nie jest refleksją, choćby współczesnych lęków Fishera, tylko sięga znacznie głębiej, co przewrotnie czyni Srokę klasykiem. Dlatego tytuł wystawy, którą otworzymy 24 października, przyjęty został z pierwszych wersów wiersza Zbigniewa Herberta, »Apollo i Marsjasz«.

Dla Nietzschego Apollo symbolizuje piękny pozór, czyli sztukę rozumianą jako świat nieprawdziwy, układny. Apollińskim celem jest zatarcie prawdy o wszechobecnym cierpieniu i konieczności śmierci, inaczej rzecz ujmując, sztuka to rodzaj fałszywego wyzwolenia od zła, podczas gdy poznanie dionizyjskie, powszechność cierpienia uwypukla, poszukując jego sensu. W takim kontekście istnieją u Nietzschego Apollo i Dionizos (Marsjasz) a odbicia ich dialogu, poszukamy w twórczości Jacka Sroki.

Spodziewajmy się jednak nieoczywistego, trudnego, a może złudnego, jak w pracy zapowiadającej wystawę, »Eurydyka i trzy głowy Cerbera«. Wiemy przecież że Orfeusz wyprowadzając ukochaną z Hadesu, uśpił Cerbera grą na lirze, kto więc pozbawił go wszystkich trzech głów, widocznych na obrazie? Należy pytać

Jacek Sroka

Malarz, grafik i rysownik. Urodził się w Krakowie w 1957 roku. Studiował na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, uzyskał dyplom w Pracowni Miedziorytu prof. Mieczysława Wejmana, w 1981 roku. W latach 1981-1990 był asystentem na Wydziale Grafiki krakowskiej ASP. W 2018 roku prowadził kurs grafiki w Akademii Sztuk Pięknych Uniwersytetu Tsinghua w Pekinie. W latach 2014 - 2018 odbył rezydencję artystyczną i współtworzył Centrum Grafiki w Nantongu, w Chinach.

Inne rezydencje artystyczne:

Asperger Gallery Atelier w Berlinie, 1990/1991;

Atelier Robert et Lydie Dutroux, La Métairie Bruyère, Parly we Francji, 1992;

Artysta jest laureatem nagród i wyróżnień m.in. na Biennale Grafiki w Mulhouse (1984), Międzynarodowej Wystawie Miniatury w Toronto (1986), Graphica Atlantica w Reykjaviku (1987), na Biennale Grafiki w Vaasa (1987), Grand Prix na Biennale Grafiki w Seulu (1988), Nagrody im. I. Trybowskiego na Międzynarodowym Triennale Grafiki w Krakowie (1994 ).

Nominowany do Paszportu „Polityki" w 1996 roku; laureat Nagrody im. Witolda Wojtkiewicza (2001); odznaczony Brązowym Medalem „Gloria Artis” (2016); przyznanym przez ZPAP Okręg Krakowski Medalem Vive l'Art (2019) i Medalem 100-lecia Odzyskanej Niepodległości (2024). Jest członkiem Polskiej Akademii Umiejętności (2022).

Wystawiał obrazy i grafiki na ponad stu czterdziestu pokazach indywidualnych (m.in. w Krakowie, Warszawie, Wrocławiu, Paryżu, Tokio, Berlinie, Reykjaviku, Amsterdamie, Maastricht, San Francisco, Wiedniu, Lyonie, Kurytybie, Pekinie) i kilkuset zbiorowych w Polsce i świecie.

Retrospektywne wystawy muzealne:

1995 - Musee Des Beaux Arts, Chambery, Francja

2005 - Musee d’Ussel, Francja

2008 - Muzeum Narodowe, Kraków

2008 - Kunstverein Offenburg, Niemcy

2011 - Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej, Przemyśl

2011 - Muzeum Ziemi Lubuskiej, Zielona Góra

2013 - Museu Oscar Niemeyer, Kurytyba, Brazylia

2017 - Muzeum Górnośląskie, Bytom

Prace artysty znajdują się w zbiorach muzealnych w Polsce ( m.in. Muzeum Narodowe Kraków, Muzeum Okręgowe im. L. Wyczółkowskiego, Bydgoszcz, Muzeum Górnośląskie Bytom; Muzeum Sztuki, Łódź; Muzeum Sztuki Współczesnej Radom, Biblioteka Jagiellońska, Kraków; Zbiory Graficzne PAU, Kraków) i w świecie ( m.in. Metropolitan Museum, Nowy Jork; British Museum, Londyn; Graphishe Sammlung Albertina, Wiedeń; National Gallery of Art, Waszyngton; Musee Savoisien, Chambery; Cabinet des Estampes, Bibliotheque National de France, Paryż; Utsunomiya Museum of Art, Utsunomiya; Museu Oscar Niemeyer, Kurytyba; Ningbo Art Museum, Ningbo) oraz licznych kolekcjach prywatnych.

Jacek Sroka, »Eurydyka i trzy głowy Cerbera«, olej na płótnie, 180 x 140cm, 2024

A.     Pawełczyk